Αποκλειστική συνέντευξη της συγγραφέως του βιβλίου «La Spina Rossa», Στέβης Λύτρα, στο Fairytales και τον δημοσιογράφο Νίκο Κολίτση
Αν η Στεφανή Κουάρτς ζούσε σε έναν κόσμο χωρίς κοινωνικές προσδοκίες, θα ήταν πράγματι ελεύθερη ή θα δημιουργούσε νέες φυλακές για τον εαυτό της;
Η ερώτηση αυτή είναι πολύ βαθύτερη απ’ όσο ακούγεται. Ακόμη κι αν αφαιρέσουμε από τη Στέφανη όλες τις εξωτερικές πιέσεις, δεν είναι καθόλου βέβαιο ότι θα τη δούμε πραγματικά ελεύθερη. Από τις πρώτες κιόλας σελίδες του μυθιστορήματος, γίνεται φανερό ότι κουβαλάει μέσα της εσωτερικούς μηχανισμούς που την οδηγούν ξανά και ξανά σε νέες μορφές φυλάκισης. Με έναν τρόπο, η Στέφανη έχει μάθει να μη ζει ελεύθερη και όλη της η πορεία είναι μια προσπάθεια να το αλλάξει. Γι’ αυτό και καταφεύγει σε ακραίες επιλογές, που συχνά μοιάζουν με αυτοτιμωρία. Είναι το σημείο που προκαλεί έντονα συναισθήματα στους αναγνώστες κι αυτό για μένα είναι απολύτως επιθυμητό. Θέλω το La Spina Rossa να ταρακουνήσει τον άνθρωπο που το κρατά στα χέρια του και να τον οδηγήσει σε μια πιο εσωτερική, προσωπική σκέψη.
Η πατριαρχική οικογένεια λειτουργεί ως συγκεκριμένος «αντίπαλος» ή ως αόρατη εξωτερικευμένη φωνή;
Στο βιβλίο δε μας απασχολεί μόνο η πατριαρχική οικογένεια, αλλά η πατριαρχία σε όλες τις μορφές και διαστάσεις που μπορεί να πάρει μέσα στην ιστορία. Δεν είναι ένα μεμονωμένο οικογενειακό σχήμα· είναι μια ολόκληρη κοινωνική δομή που επηρεάζει τα πάντα γύρω από τη Στέφανη.
Η πατριαρχία είναι κάτι που η ηρωίδα κουβαλάει μέσα της, ακόμη κι όταν δεν υπάρχει κάποιο πρόσωπο δίπλα της να την πιέζει. Η πατριαρχία είναι παντού: στις συμπεριφορές, στις προσδοκίες, στους άγραφους κανόνες που κινούν την κοινωνία γύρω της. Αυτό το στοιχείο υπάρχει συνειδητά σε όλο το βιβλίο. Επιπλέον, η πατριαρχία λειτουργεί σαν μια εσωτερικευμένη φωνή που την κατευθύνει, της υπαγορεύει, της θυμίζει συνεχώς τα “πρέπει” και τα όρια που έχει μάθει να αποδέχεται. Είναι ένας αόρατος μηχανισμός που διαμορφώνει τις επιλογές της, ακόμη κι όταν νομίζει ότι δρα ελεύθερα.
Διαφήμιση
Στο La Spina Rossa η ελευθερία μοιάζει λυτρωτική αλλά και επικίνδυνη. Πότε η ελευθερία γίνεται φόβος;
Στην πραγματικότητα, όπως και στο La Spina Rossa, η ελευθερία έχει πάντα διπλή φύση. Το άτομο είναι ελεύθερο μόνο μέχρι το σημείο που ξεκινά η ελευθερία του άλλου· άρα μιλάμε εξαρχής για μια ελευθερία με όρια. Παράλληλα, όταν δεν γνωρίζεις αν κάποιος θα παραβιάσει τη δική σου ελευθερία καταχρώμενος τη δική του, γεννιέται φόβος.
Από τη μία η ελευθερία είναι λύτρωση, από την άλλη απαιτεί ανάληψη ευθύνης, ρίσκο και αναπόφευκτα, μπορεί να γίνει επικίνδυνη. Στο La Spina Rossa η ελευθερία είναι πράγματι λυτρωτική, αλλά ταυτόχρονα επικίνδυνη, γιατί απαιτεί από τη Στέφανη να εγκαταλείψει όλα όσα γνωρίζει. Η ελευθερία της καταλήγει να γίνεται φόβος και σημαίνει ότι πρέπει να σταθεί απέναντι στον εαυτό της, χωρίς δικαιολογίες.
Για έναν άνθρωπο που έχει μάθει να ζει μέσα σε περιορισμούς, το άγνωστο της ελευθερίας μπορεί να μοιάζει πιο απειλητικό από την ίδια την καταπίεση. Η Στέφανη δε φοβάται την ελευθερία αυτή καθαυτή, αλλά το ποια θα αναγκαστεί να γίνει αν την αγγίξει.
Ποιο είναι το ψυχολογικό κόστος του να ζει κανείς έξω από τα όρια που του έχουν επιβληθεί;
Για κάθε άνθρωπο το ψυχολογικό κόστος είναι διαφορετικό. Έχει να κάνει με τις προσωπικές του ανασφάλειες και με ολόκληρο τον εσωτερικό κόσμο που έχει χτίσει για να προστατεύει τον εαυτό του. Στην περίπτωση της Στέφανης, το κόστος είναι ιδιαίτερα έντονο, γιατί παλεύει με τον φόβο του αγνώστου και συχνά στρέφεται στην αυτοτιμωρία, γιατί δεν έχει μάθει να κινείται έξω από τα όρια που της επιβλήθηκαν και φέρεται κάπως ανώριμα. Η υπέρβαση αυτών των ορίων την φέρνει αντιμέτωπη με μια βαθιά σύγκρουση με τον ίδιο της τον εαυτό και δυστυχώς την οδηγεί στο τέλος.
Πώς λειτουργεί η Κρήτη: ως καταφύγιο ή ως καθρέφτης των εσωτερικών της συγκρούσεων;
Δραματουργικά, η Κρήτη επιλέχθηκε όχι μόνο επειδή είναι ένα πανέμορφο νησί που δημιουργεί έντονες αντιθέσεις μέσα στο κείμενο, αλλά και επειδή αποτελεί έναν τόπο όπου, δυστυχώς, τα ποσοστά βίας κατά των γυναικών παραμένουν υψηλά. Συμβολικά, λοιπόν, ήταν για μένα το καταλληλότερο σκηνικό.
Η Κρήτη δε λειτουργεί απλώς ως όμορφο φόντο, αλλά είναι ένας καθρέφτης μιας κοινωνίας που, αν την εξετάσεις κάτω από έναν μεγεθυντικό φακό, αποκαλύπτει βαθιά ριζωμένα ήθη και αντιλήψεις που έρχονται σε αντίθεση με όσα η κοπέλα αναζητά.
Από τη μία πλευρά, η άγρια, ανεπιτήδευτη ομορφιά του νησιού λειτουργεί σαν καταφύγιο και είναι ένας τόπος όπου κάποιος μπορεί να προσπαθήσει να ξαναβρεί την ταυτότητά του. Από την άλλη, αυτό το απομακρυσμένο, σχεδόν απομονωμένο σκηνικό, περιτριγυρισμένο από θάλασσα, μετατρέπεται σε έναν ακόμη αντίπαλο για τη Στέφανη Κουάρτς. Η Κρήτη είναι ταυτόχρονα λύτρωση και δοκιμασία. Είναι ένας τόπος που την προστατεύει και την εκθέτει, που της προσφέρει ανάσα, αλλά και την αναγκάζει να αντικρίσει τις πιο βαθιές της συγκρούσεις.
Πώς το φως, η φύση και η αίσθηση φιλοξενίας μπορούν να λειτουργήσουν απειλητικά σε ένα ψυχολογικό θρίλερ;
Σε ένα ψυχολογικό θρίλερ, το φαινομενικά αθώο μπορεί να γίνει το πραγματικά απειλητικό. Το φως, για παράδειγμα, δε σου επιτρέπει να κρυφτείς· κάνει κάθε λεπτομέρεια ορατή και αυτό από μόνο του μπορεί να γίνει επικίνδυνο. Η φύση, άγρια, σιωπηλή και απομονωμένη, μπορεί να ξυπνήσει τα πιο πρωτόγονα ένστικτα ή να ενισχύσει την εσωτερική ένταση, εγκλωβίζοντας αντί να απελευθερώνει. Ακόμη και η φιλοξενία μπορεί να λειτουργήσει απειλητικά όταν κρύβει κάτι ή όταν χρησιμοποιείται παραπλανητικά.
Στην πραγματικότητα δε ζούμε σε έναν κόσμο αγγελικά πλασμένο· η καλοσύνη μπορεί να γίνει το απόλυτο εργαλείο ελέγχου. Γι’ αυτό επέλεξα να χρησιμοποιήσω όλα αυτά τα “αθώα” στοιχεία ως δραματουργικά όπλα, για να τονίσω τις αντιθέσεις και τις δυσκολίες που βιώνει η ηρωίδα. Σκεφτείτε μια σκηνή γραμμένη μέσα στην άνεση της πόλης και την ίδια σκηνή μέσα στην καταιγίδα ενός δάσους. Η δυναμική αλλάζει ολοκληρωτικά, ειδικά όταν τα καιρικά φαινόμενα μετατρέπονται σε έναν ακόμη αντίπαλο για τον πρωταγωνιστή. Έτσι, το όμορφο μπορεί να γίνει απειλητικό, το φιλικό ύποπτο και το φυσικό να λειτουργήσει σχεδόν κλειστοφοβικά.
Ποιο είναι πιο τρομακτικό για εσάς: η απώλεια ελευθερίας ή η απώλεια ταυτότητας;
Για μένα, η απώλεια ελευθερίας και η απώλεια ταυτότητας είναι σχεδόν ταυτόσημες, με μια κρίσιμη όμως διαφορά. Αν χάσεις την ελευθερία σου, αλλά διατηρείς την ταυτότητά σου, έχεις ακόμη τη δύναμη και τα εργαλεία να τη διεκδικήσεις ξανά και ξανά. Αν όμως η ταυτότητά σου έχει κατακερματιστεί, τότε δεν πιστεύω ότι μπορείς πραγματικά να διεκδικήσεις την ελευθερία σου.
Η ελευθερία προϋποθέτει επιλογές, δηλαδή, να μπορείς να κινηθείς, να αποφασίσεις, να ζήσεις όπως θέλεις. Αν όμως έχεις χάσει τον προσανατολισμό σου, τις αξίες σου, την αίσθηση του ποιος είσαι, τότε δεν μπορείς να αναγνωρίσεις ούτε καν τις επιλογές που έχεις μπροστά σου. Χωρίς ταυτότητα, η ελευθερία χάνει το νόημά της. Στη Στέφανη συμβαίνει ακριβώς αυτό. Προσπαθεί να χτίσει μια ταυτότητα, πιστεύει ότι βρίσκεται στον σωστό δρόμο, αλλά στην πορεία χάνει την ελευθερία της προσπαθώντας να τη βρει. Δεν έχει προλάβει να αποκτήσει την εμπειρία ζωής που θα της επέτρεπε να ξεχωρίσει, να κρίνει, να επιλέξει. Έτσι, με μια ήδη εύθραυστη ταυτότητα, επιλέγει τον λάθος δρόμο προς την ελευθερία και αυτό είναι ένα από τα βασικά μηνύματα της ιστορίας του βιβλίου. Δηλαδή ότι χωρίς εσωτερικό πυρήνα, χωρίς αυτογνωσία, η ελευθερία μπορεί να γίνει παγίδα αντί για λύτρωση.
Πιστεύετε ότι οι κοινωνικοί ρόλοι μπορούν να διαμορφώσουν ακόμη και τις πιο ακραίες επιλογές ενός ανθρώπου;
Η κοινωνία είναι ένας μηχανισμός που παράγει συμπεριφορές και γι’ αυτό πιστεύω ότι μπορεί να διαμορφώσει έναν άνθρωπο τόσο περιορισμένο ή τόσο πιεσμένο, ώστε τελικά να τον οδηγήσει σε ακραίες επιλογές. Στο βιβλίο, η Στέφανη ταλανίζεται ανάμεσα σε φιγούρες που η καθεμία από τη δική της σκοπιά θεωρούν ότι κάνουν το σωστό. Έχει μάθει να υπακούει, να ντρέπεται και να φοβάται. Όταν όμως προσπαθεί να αντιδράσει απότομα, χωρίς τα απαραίτητα εφόδια ή την εμπειρία, δημιουργούνται μοιραίες καταστάσεις. Αυτές οι καταστάσεις, με τη σειρά τους, ξεσηκώνουν αντιδράσεις από τους γύρω της, που γίνονται ολοένα και πιο ακραίες και επικίνδυνες. Έτσι, βλέπουμε πώς οι κοινωνικοί ρόλοι και οι προσδοκίες μπορούν να σπρώξουν έναν άνθρωπο στα άκρα όχι επειδή το θέλει, αλλά επειδή δεν έχει μάθει ποτέ να λειτουργεί έξω από αυτά.
Είναι η χειραφέτηση στο βιβλίο πράξη αντίστασης ή πράξη επιβίωσης;
Η βαθύτερη φύση της χειραφέτησης στο βιβλίο είναι κυκλική. Ξεκινά ως πράξη αντίστασης, αλλά σταδιακά μετατρέπεται σε πράξη επιβίωσης. Τα γεγονότα ξετυλίγονται σαν ένας μονόδρομος επιλογών και προσωπικής ανάγκης για τη Στέφανη, που στο μυαλό της μοιάζει με προσωπική επανάσταση, όμως τελικά την οδηγεί ξανά στην επιβίωση. Στο τέλος, η χειραφέτηση δεν είναι ούτε καθαρή αντίσταση ούτε καθαρή επανάσταση. Είναι μια κραυγή επιβίωσης που παίρνει τη μορφή της αντίστασης. Αυτή η διπλή φύση της είναι που καθορίζει ολόκληρη την πορεία της ηρωίδας.
Πιστεύετε ότι η συγγραφή μπορεί να λειτουργήσει ως προσωπική πράξη ελευθερίας;
Πάντα είχα πολλά ενδιαφέροντα και με γοήτευε η συγκέντρωση γνώσης και πληροφορίας, όμως με τη συγγραφή ανακάλυψα κάτι μοναδικό, τη δυνατότητα να ζω εμπειρίες που σε οποιαδήποτε άλλη περίπτωση θα ήταν αδύνατο ή ακατόρθωτο να βιώσω. Στο La Spina Rossa, για παράδειγμα, είχα τη σπάνια εμπειρία να γίνω για λίγο η Στέφανη Κουάρτς, να περπατήσω μαζί της, να ανακαλύψω την Κρήτη και τη Γαύδο, να σκεφτώ όπως εκείνη. Οι τέχνες γενικά είναι μορφές έκφρασης αλλά και μορφές ελευθερίας. Υπάρχει ένα παιδικό παιχνίδι που ρωτάει: “Αν είχες μια μαγική δύναμη, ποια θα ήταν;” Οι απαντήσεις συνήθως είναι να πετάω, να μη με βλέπουν, να περνάω μέσα από τοίχους. Εγώ, λοιπόν, θα απαντούσα: να γράφω. Γιατί η συγγραφή κρύβει μέσα της όλες αυτές τις μαγικές δυνάμεις μαζί!
Αν η Στέφανη μπορούσε να σας κάνει μία μόνο ερώτηση, ποια θα φοβόσασταν περισσότερο να απαντήσετε;
Η ερώτηση που θα φοβόμουν περισσότερο είναι το “Γιατί έπρεπε να πάθω αυτό στο τέλος;”. Φαντάζομαι πως είναι και η ίδια ερώτηση που κάνει το κοινό, όταν κλείνει το βιβλίο. Θα δίσταζα να απαντήσω, γιατί το τέλος είναι κάτι που κανείς δεν περιμένει και σβήνει κάθε ίχνος ελπίδας. Όμως η Στέφανη έπρεπε να θυσιαστεί για να σωθούν άνθρωποι που θα το διαβάσουν. Είναι μια επιλογή που λειτουργεί άδικα για την ίδια την ηρωίδα αλλά αναγκαία μέσα στο σύμπαν της ιστορίας. Αυτό ακριβώς κάνει την ερώτησή της τόσο δύσκολη, γιατί δεν υπάρχει απάντηση που να μην πονά.
Αν το La Spina Rossa δεν ήταν βιβλίο αλλά τραύμα, ποιο κοινωνικό τραύμα θα αντικατόπτριζε;
Σαφώς θα αντικατόπτριζε την παθογένεια της έμφυλης βίας και την αδυναμία της κοινωνίας να προστατεύσει τους πιο ευάλωτους. Το La Spina Rossa κουβαλά μέσα του αυτό το συλλογικό τραύμα: την κανονικοποίηση της βίας, τη σιωπή που την περιβάλλει και την ευθύνη που μετατίθεται διαρκώς στα θύματα αντί για τους θύτες. Είναι μια πληγή που δεν αφορά μόνο στις γυναίκες, αλλά ολόκληρη την κοινωνία που αποτυγχάνει να σταθεί στο ύψος της.
Περιγραφή
Ένα ψυχολογικό θρίλερ για γερά νεύρα, που φέρνει στο προσκήνιο την αέναη σύγκρουση μεταξύ της ανάγκης για ελευθερία και των δεσμών που επιβάλλονται από την κοινωνία.
Οι σελίδες του La Spina Rossa ξεδιπλώνουν έναν κόσμο γεμάτο ένταση και αλήθειες που κόβουν την ανάσα, αφήνοντας τον αναγνώστη να αναρωτιέται: γιατί η γυναικεία ύπαρξη να γίνεται στόχος;
ΥΠΟΘΕΣΗ:
Η Στέφανη Κουάρτς, μια νεαρή φοιτήτρια Γαλλικών, καταφθάνει στην Κρήτη για διακοπές, ελπίζοντας να βρει την ηρεμία που χρειάζεται για να επαναπροσδιορίσει τη ζωή της.
Παγιδευμένη από τις προσδοκίες μιας αυστηρής, πατριαρχικής οικογένειας, λαχταρά την ελευθερία και μια ευκαιρία να ανακαλύψει τον πραγματικό εαυτό της.
Όταν μια έκρηξη θυμού οδηγεί σε μια αλυσιδωτή αντίδραση, η Στέφανη αποφασίζει να αφήσει πίσω της όλα όσα τη δεσμεύουν και να χαράξει τη δική της πορεία. Χωρίς χρήματα, φίλους ή σχέδιο, μπαίνει σε μια περιπέτεια που θα την αλλάξει για πάντα. Η αναζήτηση της ελευθερίας την οδηγεί σε επικίνδυνα μονοπάτια, όπου ο έρωτας γίνεται καταλύτης και η εμπιστοσύνη μετατρέπεται σε θανάσιμη παγίδα.
Στην καρδιά αυτού του ερωτικού θρίλερ ξεδιπλώνεται μια ιστορία δυναμικής επιβίωσης, μιας γυναίκας που αντιστέκεται στις συνθήκες που την καθορίζουν. Η πάλη με τους φόβους της, η δύναμη της επιλογής και οι αδυσώπητες αλήθειες της πατριαρχίας συνθέτουν ένα αριστοτεχνικό ψυχολογικό δράμα που καθηλώνει μέχρι την τελευταία σελίδα.
Με έντονες ανατροπές και σπαρακτικές στιγμές, η συγγραφέας αποκαλύπτει τα σκοτεινά μονοπάτια των ανθρώπινων σχέσεων, όπου η χειραγώγηση, η απάτη και ο φόβος γίνονται όπλα στα χέρια όσων θέλουν να κυριαρχήσουν.
La Spina Rossa – Λύτρα Στέβη
Ψυχολογικό Θρίλερ
ISBN: 978-1-300-07515-8
La Spina Rossa - Λύτρα Στέβη
Κατηγορίες: Έντυπα, Επιλεγμένα Ελλήνων Εκδοτών, Θρίλερ, Μυθιστορήματα
Ετικέτες: έρωτας, Ερωτικό θρίλερ, ψυχολογικό δράμα
Author: Λύτρα Στέβη
Publisher: Αυτοέκδοση
Product ID: 35326
Νικος Κολίτσης
(Αρχισυντάκτης)
Απόφοιτος της Φιλοσοφικής Σχολής
(Τμήμα Φιλολογίας-ΑΠΘ),
με μεταπτυχιακό στο Ανοιχτό Πανεπιστήμιο.
Αριστούχος Δημοσιογραφίας, με σπουδές Φωτογραφίας.
Συγγραφέας, κριτικός θεάτρου (για παιδιά & ενήλικες), κινηματογράφου & λογοτεχνίας, με συνεργασίες με έντυπο-ηλεκτρονικό τύπο πανελλαδικά.
Διαβάστε επίσης: Σωκράτης Μαϊδώνης: "Όσο πιο αυθόρμητος κι αληθινός είσαι πάνω στη σκηνή, τόσο πιο κοντά σου έρχονται κι ενσωματώνονται με τον ήρωα που παίζεις"
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου